Historier frå Ørsta

Gjennom mange år har eg som hobby skrive historier om ting og hendingar i vår eiga familie. På reiser har eg som tidsfordriv skrive om opplevingar, og som lokalpolitikar hadde eg mange innlegg i lokalavisa. Kvart år skriv vi julebrev til slekt og vener. Det vert nærast som ei oppsummering av året som gjekk. På hytta vår på Leikong på Gurskøya var også mykje å skrive om frå barna sin oppvekst. Vi har no budd 7 år i Larvik, og jammen hender det ymse her også ! Denne plata er mest tenkt for våre eigne etterkomarar, og med 10 barnebarn, og snart utsikt til meir forplantning, håper eg på mange kunder !

Nils Johnsen sin krigsinnsats.

Mangeårig kyrketenar i Ørsta, Nils Johnsen, tok del i krigen i Norge 1940 - 1945 på ulik vis. Eg besøkte han mange gonger i trygdebustaden ved Sjukeheimen i Ørsta. 90 år gamal kjøpte han seg PC og DVD-spelar, og han var nok den som kjøpte flest DVD-plater av meg i Ørsta. Sjølvsagt fekk eg høyre om krigsinnsatsen hans, og eg fekk også digitalise denne plata der han og Lina fortel til ein journalist. Han sa aldri at noko av dette var hemmeleg, så eg tek sjansen på å fortelje at eg har plata. Dertil meiner eg at dei som forsvarte Norge med livet som innsats, fortener ikkje å verte gløymde. Det var nemleg ikkje noko dei skrytte av til dagleg !

Gatehjørnet, Volda 1989

Då eg no i juli 2013 trefte kultursjef Jostein Mo på Amfi i Ørsta, etterlyste han filmen Gatehjørnet som vart laga av nokre mediestudentar i Volda i 1988. Mellom anna Nils Johnsen og Einar Nybø frå Ørsta spelte roller. Og underleg nok fann eg filmen på ein av harddiskane mine her i Larvik. Dette er verkeleg original 25 år gamal Volda - Ørsta - historie der dei verkelege personane er seg sjølve både i mål og fakter. Som de forstår, er dette ikkje mitt åndsverk. Men Jostein sa at bygdeverdien er så stor at han ville forsvare meg om eg kom for retten.

Vartdal kyrkje

For 30 år sidan vart det laga ei brosjyre om denne kyrkja, kvifor og korleis ho vart bygd, og om måleria og inventaret. Denne brosjyra er grunnlaget for denne DVD-en.  Her får ein altså både sjå og høyre. Ein slik video gjer kyrkja og innhaldet i henne tilgjengeleg for folk flest. Faren er sjølvsagt at tjuvar og kjeltringar får førstehands imformasjon. Om det er gagnleg eller skadeleg for dei, er ei anna sak. Eg meiner å hugse at Oddvar Sætre var sentral i laginga av brosjyra. Seinare flytta han til Ørsta sentrum, og vart grannen min der. Ein kveld besøkte han meg, og las Juleevangeliet inn på video. Han meinte dette kunne vere nyttig for folk som sjølve ikkje var flinke å lese høgt. I alle høve ville han at Juleevangeliet skulle vert brukt på julaftan !

Ørsta kyrkje

Til åremålsdagen for presten Mathias Austerheim her i Ørsta laga Bjørg og eg denne DVD-en. Det er ein bildevideo sett saman av fargelysbilete der Bjørg fortel om inventar, måleri, klede og anna utstyr i kyrkje. Videoen er på ca. 20 min. og gjev konsentrert informasjon om kyrkja vår. Mathias har seinare fortalt at han brukte den i konfirmantundervisninga. Eg har laga ein liknande DVD om Vartdal kyrkje. Underleg at ikkje slikt fins om alle kyrkjer !

17. mai i Ørsta

30 år med 17.mai-feiring i Ørsta. Frå 1977 til 1985 får ein sjå digitalisert smalfilm, seinare video med lyd og kommentar. I alt ca. 90 min. DVD der ein kan kjenne igjen svært mange Ørsta-borgarar i toga, og på tilstelningar. Spanande å finne seg sjølv ! DVD-en er laga etter ynskje frå tidlegare kyrkjetenar Nils Johnsen som sjølv var ein trufast tog-gåar.

Dataprogram for sparing av elektrisk straum.

Ein skriv inn dato og målarstand når ein vil, og så reknar programmet ut totalforbruk, bruk sidan sist, dagleg bruk, gjennomsnittleg dagleg bruk, og anna om ein ynskjer å forbetre programmet sjølv. Eg kjenner til at dette er gjort i industribygg med påfallande godt resultat. Dette er den absolutt billigaste måten å spare straum på. Det går faktisk sport i det ! Kan sendast som mail.

Kolåstinden, Skoratinden og fleire Sunnmørsfjell.

2 ca. 20 min. lange videoar frå turar til Kolåstinden i Ørsta og Skoratinden på Rovde. Ein kopiert video om Geiranger og Tsunamifaren i Storfjorden + fleire bildevideoar om gode utfluktsmål. Brukeleg som intrudoksjonar for ferie på Sunnmøre.

Årsetøya og Hjørundfjorden

Dette er eldre opptak som viser kjende område. Slik levde folk, og slik kjempa dei mot og med naturen. Kombinert turistreklame og underhaldning. Eg kjenner ikkje til at slikt fins på DVD, og synest det er synd at det skal gå tapt for alltid.

Gravferda til Safet Pinjic i Ørsta 2009.

Safet kom som flyktning frå Bosnia, kjøpte seg hus i Ørsta og vart norsk statsborgar. Han døde før han vart 50 år, og vart den første muslim gravlagt i Ørsta. Etter ynskje frå enkja, laga eg video om heile gravferda slik at slektningane i Bosnia kunne få sjå. Han vart altså som muslim gravlagt på ein kristen kyrkjegard etter muslimsk rituale med mange vener frå bygda til stades.

Å bu på Sunnmøre. Engelsk.

Dette er ein bildevideo av fargelysbilete der eg fortel på engelsk korleis vi bur og lever i Ørsta og på hytta på Leikong. Vi har hatt med DVD-en i utlandet, vist den til folk der, og også gjeve vekk nokre. Dette er eit døme på gåver til folk, t. d. i Amerika, og minst like populært som rosemåla fat. Om nokon besøker meg og har med video eller fotografi, kan ein lage noko liknande.

Kulturarven vår. Foredrag av Hans Kragset.

I samband med at eg heldt eit foredrag om moderne måtar å ta vare på kulturarven på, laga eg denne DVD-en. Her er foredraget mitt på ca. 1/2 time + nokre døme. DVD-en er brukeleg som talar på eit møte eller kurs. Då slepp ein skyssutgifter og blomster.

Anders Brungot fortel om gamle dagar i Ørsta.

Orginal og sannferdig video-opptak av samtale med Andreas. Eldre mann som er utruleg flink til å ordlegge seg, og som villig fortel om liv og lagnad både på eigen gard på Brungot og i Ørsta-bygda elles. Ein kjelde-video for granskarar i framtida. Her er ingen journalistiske baktankar.

Borghild Brekke fortel om Brudavollen og frå livet i Ørsta.

Borghild Brekke har vore sterkt medverkande i oppbygginga av Brudavolltunet i Ørsta. Ho hugsar godt, og er svært flink å fortelje. Over ein times video med opplysningar og kommentarar om mykje i tidlegare ørstatider. Museum på plate !

Jule-evangeliet. Ørsta kyrkje. Vartdal kyrkje.

For eit par år sidan fekk eg ein granne, Oddvar Sætre frå Vartdal, til å lese Juleevangeliet inn på DVD. Han var redd det kunne kome ut av bruk på Julaftan , og ville difor sikre seg at framtidige generasjonar fekk vite korleis det skulle gjerast. For å fylle ut plata, la eg så inn bildevideoar om Ørsta og Vartdal kyrkjer. Underleg at ikkje kyrkja sjølv i alle bygder lagar slike plater ! Det er frykteleg enkelt og billig å produsere, og ein når mange.

Ting Hans har laga

Eg har laga skrin, DVD-ar og andre nyttegjenstander. Det er vel tvilsamt om det har ålmenn interesse, men det har no vorte ei DVD-plate av det. Kvifor, av kva, og korleis ting er laga, kan også gje idear til andre som vil lage gåver til barnebarna.

Om Ørsta KFUK og Ørsta KFUM 1973 - 1987.

Bjørg var speidarleiar i Ørsta KFUK i mange år. Eg var med og tok smalfilm og fotografi frå dei årlege speidar-leirane både lokalt og nasjonalt. Litt er der frå arbeidet i bygda også. Alt dette er digitalisert, og lagt på lyd. Svært mange av dei unge i Ørsta desse 15 åra var med i speidararbeidet , og dei vil sjå både seg sjølve og venene sine på denne DVD-en. .Snart er dette ein historisk video om typisk ungdomsarbeid på 1970-talet og 1980-talet på Sunnmøre.

Vartdal Aldersheim 1988 -92.

Vartdal Helsetun er i dag sjukeheim for Vartdalsstranda. Fram til 1991 var nanmet Vartdal Aldersheim. Eg var tilsynslege i tidsrommet 1983 til 1995. Desse video-opptaka er frå livet i Aldersheimen og på turar med dei som budde der. Dei aller fleste av bebuarane i dette tidsrommet er med på videoen.

Bygdevandring i Liadal 1989

Liadal er ei bygd yst i Ørstafjorden. Bjørg var lærar der i ei årrekke på 1980-talet saman med Ruth og Olav Eiksund. I 1989 laga dei i samarbeid med bygdefolket ei sokalla bygdevandring. Dei gjekk frå gard til gard og snakka med folk. Dette er ein 2 timars video frå denne vandringa.